De richtlijnen voor het veilig desinfecteren van diverse materialen

S
Sophie van den Berg
Seksuoloog & Gezondheidsredacteur
Veiligheid & Materialen · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Een seksspeeltje dat je deelt met je partner of gewoon voor jezelf gebruikt, verdient net zoveel zorg als je tandenborstel. Het gaat tenslotte om je gezondheid en plezier.

Stel je voor: je pakt je favoriete vibrator of een anaal plug, maar je bent vergeten hem goed schoon te maken. Dat is niet alleen vies, het kan ook voor irritatie of een vervelende infectie zorgen. Goed schoonmaken is dus echt de basis voor zorgeloze seks.

Desinfecteren is de volgende stap na het wassen. Je haalt er de allerkleinste, onzichtbare bacteriën en virussen mee weg die met water en zeep alleen misschien blijven zitten.

Dit is vooral cruciaal als je speeltjes deelt met je partner of als je speeltjes gebruikt in verschillende gaten (anaal, vaginaal). Je wilt natuurlijk geen viezigheid van plek A naar plek B verplaatsen. Denk aan bacteriën als E. coli of SOA's zoals chlamydia. Een goede desinfectie doodt deze boosdoeners effectief. Zo blijft seks leuk en veilig voor iedereen.

Waarom gewoon wassen niet altijd genoeg is

Wassen met water en toycleaner of milde zeep is essentieel om zichtbaar vuil, glijmiddelresten en huidschilfers te verwijderen. Het maakt het speeltje schoon, maar niet per se steriel.

Microscopisch kleine deeltjes kunnen achterblijven. Vooral op poreuze materialen zoals jelly, TPE of rubber (die je beter kunt vermijden, trouwens) is dit een risico. Die materialen hebben een poreuze structuur waar bacteriën zich in nestelen.

Desinfecteren is de garantie dat je echt alles doodt wat je niet wilt hebben.

Voor materiaal dat wel veilig is (siliconen, glas, roestvrij staal) is desinfecteren na het wassen de gouden standaard. Zeker als je de speeltjes met iemand anders gebruikt. Je partner heeft een andere bacterieflora dan jij.

Door te desinfecteren voorkom je dat jullie elkaars micro-organismen onnodig uitwisselen. Het is een kleine moeite voor een heel gerust gevoel. Bovendien gaat je dure speeltje langer mee als je het goed verzorgt.

De basis: materiaal kent de regels

Niet elk materiaal kan tegen hetzelfde. Dit is het allerbelangrijkste om te weten.

Als je hier de mist in gaat, kun je je speeltje verpesten of zelfs je gezondheid op het spel zetten. Laten we de materialen langslopen die je vaak tegenkomt in de winkels. En wat moet je nooit desinfecteren met agressieve middelen?

Speeltjes van jelly, PVC of TPE. Deze materialen zijn vaak goedkoop, maar poreus en bevatten weekmakers.

Chemicaliën trekken erin en kunnen uitlogen. Je wilt dit absoluut niet in je lichaam. Voor deze speeltjes: schoonmaken met water en zeep is het maximum. Overweeg serieus om te upgraden naar lichaamsveilig siliconen voor de volgende aankoop. Je lichaam verdient het.

De werkwijze: stap voor stap veilig

Er zijn een paar methoden om effectief te desinfecteren. De beste keuze hangt af van je materiaal en wat je voorhanden hebt.

Ik deel mijn favoriete methoden met je, van simpel tot grondig. De klassieker: 70% Isopropyl Alcohol. Dit spul koop je bij de drogist of bouwmarkt voor een euro of 5 tot 10. Vul een kommetje of spuit het op een schone doek.

Tip: Was je handen voordat je je seksspeeltje schoonmaakt. Je wilt niet dat je net vieze handen gebruikt om iets schoon te maken dat net schoon is geworden.

Wrijf het speeltje (van siliconen, glas of RVS) goed in. Laat het 1 tot 2 minuten nat en inwerken.

Spoel het daarna af met lauw water en dep het droog met een schone handdoek.

Simpel, effectief en doodt 99,9% van de bacteriën en virussen. Dit is mijn go-to voor de snelle, grondige schoonmaak na een wilde nacht. De grondigste optie: koken of stomen.

Dit werkt alleen voor 100% medisch siliconen en glas. Vul een pan met water en breng het aan de kook.

Leg het speeltje erin (niet in een pan met antiaanbaklaag, gebruik een oude pan) en laat het 5 tot 10 minuten zachtjes koken. Haal het eruit (gebruik een tang!) en laat het afkoelen op een schone handdoek. Dit doodt alles. Letterlijk alles. Ideaal voor als je ziek bent geweest of als je een speeltje na een anaal avontuur grondig wil ontsmetten voordat het ergens anders heen gaat.

Een speciale optie: Toycleaner. Er zijn speciale sprays en foams die je direct op het speeltje spuit.

Let hierbij op dat je er een koopt die geschikt is voor je materiaal. Sommige zijn alleen voor siliconen, andere werken op glas en RVS. Lees het etiket.

De voordelen zijn duidelijk: makkelijk in gebruik en vaak PH-neutraal. Prijzen liggen rond de €10-€15 voor een flesje.

Een voorbeeld van een populair merk is Sliquid Splash of de cleaners van We-Vibe. Spoel het speeltje na het inwerken wel altijd af met water.

Veelvoorkomende valkuilen

Een veelgemaakte fout: speeltjes in de vaatwasser stoppen. Dit kan soms wel, maar let op. Doe het alleen bij glas en RVS.

Siliconen kunnen tegen de hitte, maar de agressieve vaatwastabletten zijn vaak te hard en laten een chemische smaak achter die er lastig uitgaat.

Stop je speeltje dus nooit in de vaatwasser met je borden en bestek. En al helemaal niet bij speeltjes van andere materialen.

Die smelten of vervormen gegarandeerd. Nog een valkuil: gebruik van agressieve schoonmaakmiddelen. Bleekwater, chloor, allesreiniger, spiritus of desinfecterende handgel zijn een no-go.

Deze middelen zijn te sterk en vernietigen de structuur van je speeltje, net als de invloed van UV-licht op bepaalde materialen.

Ze zorgen voor barstjes en scheurtjes waar bacteriën zich juist weer ophopen. Bovendien kunnen ze chemische brandwonden veroorzaken aan je slijmvliezen. Blijf bij de bewezen en veilige methoden: koken, alcohol of een speciale toy cleaner. Denk ook na over antibacteriële zeep.

Die is in de supermarkt overal te koop. Het is prima om je speeltje ermee te wassen, maar het werkt niet als een desinfectiemiddel.

Het doodt niet alle bacteriën en virussen. Gebruik het dus als eerste stap om zichtbaar vuil te verwijderen, maar volg het altijd op met een van de hierboven genoemde desinfectie-methoden voor de zekerheid.

Twee stappen zijn beter dan één.

Praktische tips voor de dagelijkse praktijk

Het is handig om je schoonmaakspullen bij elkaar te houden. Koop een speciaal bakje of een leuk mandje waar je je favoriete speeltjes, je fles 70% alcohol, een schone doek en eventueel je toy cleaner in bewaart.

Zo staat alles klaar en is het geen gedoe om het te pakken. Als je het makkelijk maakt, ben je ook sneller geneigd om het te doen. Maak er een gewoonte van: speeltje gebruiken, direct schoonmaken, drogen en opbergen.

Dat is het ritme. Opbergen is de laatste stap.

Zorg dat je speeltjes echt kurkdroog zijn voordat je ze opbergt. Vocht is een broedplaats voor schimmels en bacteriën.

Bewaar siliconen speeltjes het beste los van elkaar. Als ze op elkaar liggen, kan de chemische structuur reageren, wat net als de invloed van verkeerd glijmiddel de levensduur van je toys kan verkorten. Een fluwelen opbergzakje of een eigen vakje in een la is perfect. Zorg voor een koele, droge plek uit de zon.

Check je speeltjes regelmatig. Desinfectie helpt, maar het kan een speeltje niet redden als het beschadigd is.

Als je scheurtjes, barstjes, kleverigheid of een verkleuring ziet, is het tijd voor afscheid. Je lichaam verdient veilige materialen, zeker gezien de risico's van poreuze materialen. Gooi oude, versleten speeltjes dus tijdig weg.

Zie het als een excuus om jezelf te trakteren op iets nieuws en moois.

Veiligheid en plezier gaan hand in hand.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Veiligheid & Materialen
Ga naar overzicht →
S
Over Sophie van den Berg

Sophie van den Berg is seksuoloog en schrijft al 10 jaar over seksuele gezondheid, relaties en welzijn. Ze combineert wetenschappelijke kennis met eerlijk praktisch advies voor iedereen.

Op de hoogte blijven?
Ontvang praktische tips en reviews. Geen spam.
Geen spam. Je gegevens worden niet gedeeld.