De invloed van opvoeding op je huidige seksuele overtuigingen

Je staat in de winkel en twijfelt tussen een klassieke Rabbit vibrator van €65 en een luxe We-Vibe Melt van €139. Of je scrolt door een webshop en ziet een bondage setje voor €45 liggen naast een zijden blinddoek voor €29.

Waarom voel je bij de een een soort schaamte en bij de ander juist een opwinding?

Waarom vind je het ene spannend en het andere ‘niks voor jou’? Grote kans dat dit niet zomaar een vrije keuze is. Je opvoeding – de gesprekken die je hoorde, de dingen die je niet hoorde, de lichaamstaal van je ouders – zit diep in je systeem geworteld en bepaalt nu nog steeds wat jij normaal vindt in bed.

Wat bedoelen we precies met 'opvoeding'?

Opvoeding is veel meer dan het standje 'de liefde' dat je misschien ooit per ongeluk zag. Het is de totale vibe die je meekreeg over lichamelijkheid.

Denk aan de manier waarop je ouders omgingen met naaktheid. Liep je vader relaxed in zijn blote kont naar de badkamer of was elk bloot lichaam een taboe?

Die kleine dingen geven je een basisgeluid over of lichamelijkheid veilig of spannend is. Het zit ook in de stiltes. Werd er in jouw huis gepraat over condooms, menstruatie of porno?

Of werd er met een samengeknepen mond over gedaan alsof het niet bestond? Deze 'verboden zones' leren je dat sommige onderwerpen niet bespreekbaar zijn.

Dat werkt door tot in je slaapkamer, waardoor je misschien moeilijker kunt praten met je partner over wat je fijn vindt, of over een vibrator die je graag wilt proberen. Je leert ook door wat er wél gezegd werd. Kreeg je te horen dat 'seks voor het huwelijk is' of dat 'vrouwen niet te veel mogen genieten'? Dat soort uitspraken worden later jouw innerlijke stemmetje. Zelfs als je allang volwassen bent, hoor je die stem soms terug als je iets wilt doen wat volgens die oude regels 'niet hoort'.

Hoe die oude boodschappen nu jouw sexleven sturen

Stel je voor: je wilt een buttplug bestellen. Je bent 28, hebt een leuke relatie, en je bent nieuwsgierig. Toch aarzel je.

Je vult je winkelmandje, en dan... je sluit de tab. Wat is hier aan de hand? Je brein heeft een snelkoppeling gemaakt.

Vroeger: nieuwsgierigheid naar lichaam = gevaar of schaamte. Nu: nieuwsgierigheid naar speeltje = schaamte.

Je opvoeding heeft een soort filter gelegd over je huidige keuzes. Dit werkt vaak via 'subtiele regels'.

Stel, je moeder zei altijd: 'Echte liefde wacht.' Dat kan resulteren in schuldgevoelens als je nu een one-night stand hebt of als je porno kijkt. Je kunt dan heel rationeel weten dat het prima is, maar emotioneel voelt het als een soort verraad aan je opvoeding. Dit maakt ook het overwinnen van schaamte rondom masturbatie lastiger, waardoor je lichaam reageert met spanning in plaats van ontspanning. Hetzelfde geldt voor de nadruk op hygiëne.

Werd er bij jou thuis continu gedweild en gezegd dat 'lichaamsvochten vies zijn'? Dan kan het zijn dat je nu moeite hebt met orale seks of het gebruik van glijmiddel. Je hoofd wil wel, maar je onderbuikgevoel zegt: 'Vies, niet doen.' Je opvoeding bepaalt dus mede wat je acceptabel vindt voor je eigen lichaam.

De drie archetypen van seksuele opvoeding

Hoewel elk gezin uniek is, zie je vaak drie hoofdstijlen terugkomen. Herken jij jezelf hierin?

1. De Verbiedende Stijl: Alles wat met seks te maken had, was taboe. Geen boeken, geen vragen, en zeker geen condooms in het aanrechtlaatje. Resultaat? Volwassenen die vaak moeite hebben met verlangen uiten of die schaamte voelen over hun lichaam. Een simpele vibrator kopen voelt als een enorme stap.
2. De Medische Stijl: Seks werd alleen besproken als het ging om 'gevaren'. Soa's, ongewenste zwangerschap, pijn. De focus lag op het voorkomen van negatieve dingen, niet op het beleven van plezier. Deze mensen zoeken vaak veiligheid op en zijn soms te voorzichtig in bed, waardoor het spannende er af kan zijn.
3. De Vrije Stijl: Openheid, boeken op tafel, condooms als verjaardagscadeau. Dit klinkt ideaal, maar kan ook druk met zich meebrengen. Als je opvoeding zei 'seks is vrij en mooi', kan het voelen alsof je faalt als je een keer geen zin hebt of als seks even niet leuk is.

Deze stijlen bepalen hoe jij kijkt naar producten. Iemand uit een 'Verbiedende' opvoeding koopt misschien eerst een 'veilige' massageolie (€15) voordat ze aan een echte vibrator denkt. Iemand uit een 'Medische' opvoeding scant reviews over de veiligheid van materialen voordat ze iets in hun mandje leggen.

Herprogrammeren: van schaamte naar genot

Goed nieuws: je hersenen zijn niet in beton gegoten. Je kunt je 'ingestelde' overtuigingen herschrijven.

Dit begint met het herkennen van de stem van je opvoeding. Als je een seksspeeltje wilt kopen en je voelt een golf van schaamte, vraag jezelf dan af: 'Is dit mijn gevoel, of is dit de stem van mijn moeder/vader van vroeger?' Vergeet ook niet de invloed van sociale media op je beleving en probeer eens een 'Rebel Actie'.

Doe iets wat precies het tegenovergestelde is van wat je opvoeding je leerde.

Werd er gezegd dat seks alleen voor de man is? Koop dan een krachtige wand vibrator (zoals de Magic Wand Rechargeable, rond de €120) en ontdek wat voor jouw lichaam fijn is, zonder excuus. Werd er gedaan alsof mannen geen speeltjes gebruiken?

Probeer eens een Tenga Egg (rond €10) of een Fleshlight (vanaf €60). Het doel is om actief te laten zien aan je brein: 'Het is veilig om te genieten.'

Communiceer hierover met je partner. Zeg niet alleen 'Ik wil dit proberen', maar leg uit waarom het voor jou spannend is.

'Ik heb vroeger geleerd dat dit niet hoort, maar ik wil dit graag met jou ontdekken.' Dat maakt het niet alleen praktisch, maar ook emotioneel veilig. Wanneer je leert nieuwe technieken te introduceren, wordt de drempel lager. Samen een nieuw speeltje uitzoeken, zoals een koppelvibrator (bijvoorbeeld de We-Vibe Chorus, rond €150), wordt dan een gedeelde reis in plaats van een geheimzinnige actie.

Praktische tips om je overtuigingen te tackelen

Wil je echt de verbinding doorbreken? Doe dan de volgende oefeningen.

• De 5-minuten dagboek challenge: Schrijf 5 minuten lang alles op wat je hebt geleerd over seks toen je jong was. Niemand hoeft het te lezen. Gooi het daarna weg. Dit haalt de lading eruit.
• De 'Prijs-kwaliteit' check: Als je een seksspeeltje koopt, focus dan niet op de goedkoopste optie (een bullet vibrator van €15 is prima, maar een Womanizer van €99 is een andere ervaring). Investeer in kwaliteit om jezelf het genot te gunnen dat je waard bent.
• Check de materialen: Je opvoeding leerde je misschien dat 'lichaamsvriendelijk' niet bestond. Tegenwoordig is medisch silicone de standaard (veilig en makkelijk schoon te maken). Zoek hier specifiek naar. Dit helpt bij het gevoel van veiligheid.
• Vraag je af: 'Wat zou ik doen als ik me geen zorgen maakte over wat anderen vinden?' Doe dat. Bestel die bondage set (vanaf €40 voor een beginnersset) of die sexy lingerie (€50-€100). Kleding en speeltjes zijn tools om je vrij te voelen, niet om je in te perken.

Ze zijn simpel, maar werken diep. Uiteindelijk is het de kunst om je opvoeding te zien als een verhaal dat je hebt geleerd, niet als de waarheid die je bent. Jij bepaalt welke bladzijden je overschrijft. Of het nu gaat om een simpele glijmiddel tube (€12) of een uitgebreid nieuw speeltje: je verdient een sexleven waarin jij je veilig en vrij voelt, precies zoals jij het wilt.